korinthia.net

Ιστορία

Νεώτεροι χρόνοι | 1823 - 1830


Τα υπολείμματα της μεγάλης στρατιάς του Δράμαλη (3.500 - 4.000 άτομα) με επικεφαλής τον Ντελή Αχμέτ πήραν τον παραλιακό δρόμο Κορίνθου - Βόστιτσας για να φθάσουν στην Πάτρα. Στις 4 Ιανουαρίου 1823 την πορεία τους παρεκώλυσαν συστηματικά οι Ζαχολίτες με τον οπλαρχηγό Π. Γεραρή στη θέση "Μαύρα Λιθάρια" και τελικά, συνεργαζόμενοι με τους καλαβρυτινούς οπλαρχηγούς, εγκλωβίσανε και εξουδετερώσανε ολοσχερώς τους Τούρκους. Μόλις 800 άνδρες περισώθηκαν στα πλοία του Γιουσούφ Πασά.
Αρχές Ιουλίου του 1823, η πολιορκία του Ακροκορίνθου συνεχίζεται υπό τον Ιωάννη Νοταρά, μέχρι τον Οκτώβριο του ιδίου έτους, οπότε οι έγκλειστοι ζητούν τον Κολοκοτρώνη, για να διαπραγματευτούν την παράδοσή τους. Ο Ακροκόρινθος παραδόθηκε οριστικά στους Έλληνες το μεσημέρι της 26ης Οκτωβρίου 1823 κι έκτοτε έμεινε ελληνικός.
Το πρώτο εξάμηνο του 1824, η πολιτική κρίση που υπέβοσκε από την αρχή του Αγώνα, εξελίχθηκε σε εμφύλιο πόλεμο, με αντιμαχόμενους από τη μία τους σημαντικότερους στρατιωτικούς της Πελοποννήσου, με επικεφαλής τον Κολοκοτρώνη και από την άλλη τον κύκλο του Μαυροκορδάτου. Έτσι, το Μάρτιο του ιδίου έτους, οι Νοταραίοι, Πανούτσος και Ιωάννης, πολιόρκησαν μαζί με άλλους οπλαρχηγούς τον Ακροκόρινθο. Ο Γενναίος Κολοκοτρώνης, που έτρεξε σε βοήθεια του φρούραρχου Χελιώτη, δεν κατάφερε να προσφέρει τα αναμενόμενα, αφού οι περισσότεροι οπλαρχηγοί του βρίσκονταν σε μυστικές συνεννοήσεις με τους Κουντουριωτικούς και έτσι αναγκάστηκε να επιστρέψει στο Κλημέντι, όπου είχε το στρατόπεδό του. Στις 19 Μαρτίου, μετά από τις ασφυκτικές πιέσεις των πολιορκητών, ο Χελιώτης παρέδωσε το Κάστρο στους Νοταραίους, οι οποίοι όρισαν φρούραρχο τον Γ. Κίτσο. Στο τέλος του ίδιου χρόνου, Ρουμελιώτες, που υπό τον Γκούρα κατέβηκαν μετά από πρόσκληση του Κωλέττη στην Πελοπόννησο, διέπραξαν αγριότητες και λεηλασίες στην Κορινθία, κυρίως στα Τρίκαλα, σαν να ήταν εχθρική χώρα.
Εν τω μεταξύ, μεσούσης της διχόνοιας και του αλληλοσπαραγμού, στις 12 Φεβρουαρίου του 1825, ο Ιμπραήμ Πασάς φτάνει με τον Αιγυπτιακό στόλο στη Μεθώνη και κάνει απόβαση. Λεηλατώντας και καταστρέφοντας, προελαύνει στην Πελοπόννησο και αναγκάζει -επιτέλους- τους Έλληνες να μονιάσουν, για να αντιμετωπίσουν τον καινούριο κίνδυνο. Ο Κολοκοτρώνης ελευθερώνεται από τη φυλακή κι αναλαμβάνει "Γενικός Αρχιστράτηγος της Πελοποννήσου".
Ο Γέρος του Μοριά, με το σύνθημα "Τσεκούρι και φωτιά στους προσκυνημένους", αντιδρά δυναμικά και εγκαθιστά το κινητό Στρατηγείο του σε διάφορα σημεία της Κορινθίας (στον Άγιο Γεώργιο της Νεμέας, στο Ζευγολατιό της Βόχας, στο Κλημεντοκαίσαρι, στην Καστανιά, στον Άγιο Γεώργιο του Φενεού και στην Ζάχολη) εφαρμόζοντας κλεφτοπόλεμο. Τα κορινθιακά στρατεύματα έχουν οχυρώσει τα Δερβενάκια, ενώ ο Ακροκόρινθος παραμένει στα ελληνικά χέρια. Ο Ιμπραήμ, ωστόσο, πέρασε με τις στρατιές του από τη Στυμφαλία, το Φενεό και τη Ζάχολη προκαλώντας μεγάλες καταστροφές. Μάλιστα, το 1826, άντρες του Ιμπραήμ προερχόμενοι από το Φενεό και κατευθυνόμενοι προς το Δερβένι, πυρπόλησαν τη Ζάχολη.
Τελικώς, μετά τη ναυμαχία του Ναυαρίνου, τον Οκτώβριο του 1827, η στρατιά του Ιμπραήμ διαλύθηκε και η Πελοπόννησος, μαζί και η Κορινθία, απελευθερώθηκαν οριστικά και απετέλεσαν τον πυρήνα του πρώτου ελληνικού κράτους, του οποίου η απόλυτη ανεξαρτησία αναγνωρίστηκε, επίσημα, στις 22 Ιανουαρίου του 1830, με το πρωτόκολλο του Λονδίνου.