korinthia.net

Ιστορία

Νεώτεροι χρόνοι | 1822


Αρχές Ιανουαρίου του 1822, η πείνα και οι κακουχίες είχαν εξαντλήσει τους Τούρκους. Έτσι, στις 10 του μηνός, Αλβανοί και Λαλαίοι έγκλειστοι συμφωνούν να παραδώσουν τα όπλα τους και να φύγουν για τη Ρούμελη ασφαλείς. Μετά από αυτό, στις 14 Ιανουαρίου, ο Κιαμίλμπεης αναγκάστηκε να παραδώσει το φρούριο, χωρίς, όμως, να αποκαλύψει πού είχε κρυμμένους τους θησαυρούς του.
Μετά την παράδοση του Κάστρου, στην Κόρινθο εγκαταστάθηκαν τα γραφεία της "Προσωρινής Διοικήσεως" και η "Εθνική βουλή" στο μέγαρο του πρόκριτου και Γερουσιαστή Θεοχάρη Ρέντη, ενώ στο ίδιο μέγαρο έγιναν οι εγκαταστάσεις του πρώτου Νομισματοκοπείου και του πρώτου Τυπογραφείου, που τύπωσε το Πρώτο Σύνταγμα και την περίφημη "Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας".
Τον Ιούνιο του 1822, ο πασάς της Λάρισας Δράμαλης, ανέλαβε να καταστείλει την επανάσταση. Έτσι, αφού, κατάφερε να συγκεντρώσει 25.000 άνδρες, στις 6 Ιουλίου, χωρίς να συναντήσει ιδιαίτερη αντίσταση έφτασε στην Κόρινθο και εκμεταλλευόμενος τους κακούς χειρισμούς των Ελλήνων, στις 8 Ιουλίου έγινε κύριος του Ακροκορίνθου, ενώ στις 12 Ιουλίου, αφού άφησε λίγους άνδρες στο κάστρο, έφθασε έξω από το Άργος, προελαύνοντας προς την Αργολίδα.
Τέλος του μήνα, ο Δράμαλης, κουρασμένος από την πολιορκία του Άργους, αποφάσισε να γυρίσει στην Κόρινθο, προσπάθησε, ωστόσο, να παραπλανήσει τους Έλληνες, πως πήγαινε προς την Τριπολιτσά. Ο Κολοκοτρώνης, όμως, δεν έπεσε στην παγίδα και οχύρωσε τα Δερβενάκια, σίγουρος ότι ο τουρκικός στρατός θα περνούσε από κει. Εν τω μεταξύ, στο Αγιονόρι είχε στρατοπεδεύσει εκείνες τις ημέρες ο Νικηταράς και οι Φλεσσαίοι. Την άλλη μέρα το πρωί, οι σκοπιές των γύρω λόφων ειδοποίησαν πως οι Τούρκοι κατευθύνονταν προς το Δερβενάκι. Ήταν το μεσημέρι της ίδιας μέρας (26 Ιουλίου), όταν η εμπροσθοφυλακή της στρατιάς του Δράμαλη έφτασε στο Παληόχανο και, αφού ο Κολοκοτρώνης περίμενε να μαζευτεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερος όγκος του στρατεύματος στα στενά, διέταξε, γενική επίθεση. Πανικόβλητοι οι Τούρκοι προσπάθησαν να ξεφύγουν προς την περιοχή του Αγίου Σώστη, όμως, εκεί βρέθηκαν εγκλωβισμένοι ανάμεσα στα πυρά των Ελλήνων, αφού τους περίμενε ο Νικηταράς και σύμφωνα με τις μαρτυρίες έγινε αληθινή σφαγή. Η τρομερή καταστροφή ανάγκασε το Δράμαλη να αποσυρθεί στην Τίρυνθα, ενώ ο Νικηταράς με τον Παπαφλέσσα πήγαν στο Αγιονόρι.
Τη νύχτα της 27ης προς 28η Ιουλίου, ο Δράμαλης αποφάσισε, μέσω της οδού του Αγιονορίου και κατόπιν μέσω Κλένιας, να φτάσει στην Κόρινθο. Το σχέδιο του, όμως, διαφοροποιήθηκε και κινήθηκε προς το Στεφάνι κι από κει προς τον Άγιο Βασίλειο, για να χτυπήσει το Νικηταρά, που ήταν περισσότερο απομονωμένος. Ταυτόχρονα, στο δρόμο του Αγιονορίου έστειλε μικρή δύναμη του στρατού, για να απασχολήσει τους Φλεσσαίους να μην προστρέξουν σε βοήθεια του Νικηταρά. Μετά από μικρή υποχώρηση του ελληνικού στρατού, ο Δράμαλης στράφηκε προς το στενό, που από το Στεφάνι οδηγούσε στο Αγιονόρι. Τότε, συνέβη η μεγαλύτερη καταστροφή των Τούρκων, αφού ο Νικηταράς τους πρόλαβε και η στρατιά του Δράμαλη βρέθηκε ανάμεσα σε δύο πυρά. Ο Δράμαλης μόλις που κατάφερε να διαφύγει στην Κόρινθο.
Ο Κολοκοτρώνης με τους άλλους οπλαρχηγούς αποφάσισαν, στις 30 Ιουλίου, να πολιορκήσουν το Δράμαλη στην Κόρινθο και να αποκόψουν κάθε έξοδό του, προς τη δυτική Πελοπόννησο ή προς τη Στερεά. Η κατάληψη επίκαιρων σημείων στο Σούλι και στο Βασιλικό, στον Άγιο Σώστη και στον Άγιο Βασίλειο, στην Κλένια και στα Μεγάλα Δερβένια των Γερανείων, οργανώθηκε συστηματικά. Στις 7 και 12 Αυγούστου ο Δράμαλης, μετά την μερική ανασύνταξη των δυνάμεων του, δοκίμασε να σπάσει τον κλοιό, κατευθύνθηκε προς το Κιάτο και το Βασιλικό και στις 20 Αυγούστου συγκρούστηκε με τους Έλληνες, λίγο έξω από το Κιάτο. Η προσπάθειά του απέτυχε, παρά τις απώλειες που υπέστησαν οι Έλληνες, αφού τότε φονεύθηκε ο Αναγνώστης Πετμεζάς και ο δεκαεπτάχρονος γιος του, Σωτήρης. Νέα επιχείρηση, του απελπισμένου πια Δράμαλη, προς την Κλένια απέτυχε επίσης, ενώ γύρω στα τέλη Σεπτεμβρίου, η τελευταία του προσπάθεια, προς τη Μεγαρίδα, απέτυχε από ξηράς και θαλάσσης, ταυτόχρονα. Τέλη Οκτωβρίου ή Νοεμβρίου ο τούρκος Πασάς πέθανε από τη λύπη του, εγκλωβισμένος στο κάστρο του Ακροκορίνθου.