korinthia.net
Δήμος Ξυλοκάστρου

Στύλια

Χωριό που βρίσκεται 51 χλμ βορειοδυτικά της Κορίνθου, στις βορειοανατολικές απολήξεις του όρους Κυλλήνη (Ζήρια), σε υψόμετρο 580 μέτρων. Ανήκει στο Δήμο Ξυλοκάστρου. Η παλαιότερη θέση του χωριού ήταν στη θέση Παλιοχώρι, που ήταν και η αρχική του ονομασία. Στην περιοχή υπάρχουν αρχαία ερείπια και υπόγειες στοές που αποτελούν ενδείξεις ότι στην περιοχή υπήρχε αρχαίος οικισμός. Το χωριό έχει σήμερα 250 περίπου κατοίκους που ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία.
Η Κοινότητα ελέγετο Βλαντούσια (Βλα-ντούσια = ο αδελφός του Ντούσια) και έγινε το 1912 από την δήμο Πελλήνης. Το 1927 μετονομάστηθε σε Στύλια (τα).
Το σωστό είναι ότι την ονομασία Βλαντούσια την πήρε από τους Ενετούς της 4ης Σταυροφορίας.
Στην απογραφή των Ενετών του 1700 αναφέρεται το χωριό "Viladusa" με 16 οικογένειες και 64 κατοίκους.
Το Βλαντούσια βγαίνει από τη σύνθετη λέξη "Vila-dusa" = Ville-douce = πολίχνη - γλυκιά = ωραίο χωριό.
Τον 17ο αιώνα υπήρχαν στην περιοχή δύο γειτονικοί οικισμοί με τα ονόματα Vlandussa και Stiglia (αρχείο Nani).
Ο οικισμός Στύλια που βρισκόταν 3 km ανατολικά του σημερινού χωριού, όφειλε το όνομά του στους ψηλούς και ωραίους μαρμάρινους στύλους ενός αρχαίου ναού, στη θέση που σήμερα βρίσκεται η εκκλησία της Παναγίας (Κλήσια - Μπούκουρα).
Ο οικισμός Στύλια ενσωματώθηκε στον Βλαντούσια και έτσι μετά το 1700 έχουμε μόνο την ονομασία "Βλαντούσια".
Τον 20ο αιώνα, επειδή νόμιζαν ότι το "Βλαντούσια" ήταν αρβανίτικη λέξη, το αντικατέστησαν με την ονομασία του παλαιού γειτονικού οικισμού Στύλια.
Στην περιοχή των Στυλίων το 950 είχαν φτιάξει τις "κρεβατίνες" με στύλους αρκετοί ασκητές οι οποίοι περνούσαν τον περισσότερο καιρό τους πάνω στους στύλους και γι’ αυτό τους έλεγαν στυλίτες. Στον χώρο αυτό ασκήτεψε για αρκετά χρόνια ο όσιος Λουκάς.
Σε κοντινή απόσταση άκμαζε την εποχή εκείνη η πόλη της Ζεμενάς (Ζεμενό). Το πιθανότερο είναι το χωριό να δημιουργήθηκε την εποχή που ο αυθέντης της Κορίνθου Νέριο Ατσαγιόλι έφερε αποίκους από την Αλβανία για να τους χρησιμοποιήσει σαν φρουρούς του πριγκιπάτου του γύρω στα 1375.
Από τους προεπαναστατικούς περιηγητές μαθαίνουμε ότι οι Αρβανίτες κάτοικοι της Βλαντούσας ήσαν χριστιανοί και μιλούσαν και τα ελληνικά. Παρουσιάζονται σκληροί, πονηροί, αλλά γενναίοι. Με τους ξένους ήσαν πολύ καχύποπτοι. Δεν είχαν σχέσεις με τους Τούρκους αλλά ούτε με τους πολεμόχαρους Αλβανούς Γκέκηδες και Τσάπηδες. Οι ίδιοι μάλλον συγγένευαν με τους Αρναούτηδες.
Το χωριό παλιά ήταν σε άλλη περιοχή που οι ντόπιοι την ονομάζουν "Παλαιοχώρι". Εκεί κοντά υπάρχουν ερείπια παλιάς φράγκικης εκκλησίας "Φραγκοκλήσι".
Η εκκλησία του χωριού, ο άγιος Αθανάσιος, χτίστηκε γύρω στο 1905. Υπάρχουν και τα εξωκλήσια, "Η Παναγία" και ο "άγιος Νικόλαος" όπου ευρίσκεται και το νεκροταφείο.
Ιερείς που λειτούργησαν στο χωριό ήσαν οι: Βλάσης Κόλλιας - Αποστόλης Παπαγιαννόπουλος - Κων/νος Καλλίνικος και σήμερα ο Κων/νος Τσάτσαρης.
Πρόεδροι της κοινότητας υπηρέτησαν οι: Χρήστος Πανούσης - Γεράσιμος Πανούσης - Αναστάσιος Ντάνος - Σταύρος Κόλλιας - Παναγιώτης Θεοδώρου - Αποστόλης Ντάνος - Αθανάσιος Κιμινός - Δημήτριος Σιαφουρλής - Αντώνης Καραχάλιος - Αναστάσιος Μπισμπίκης - Κων/νος Κουντουριώτης - Αθανάσιος Δούρος - Αναστάσιος Σίδερης - Γεώργιος Ζωγράφος.
Σήμερα το τοπικό συμβούλιο που εκπροσωπεί το χωριό στο δήμο Ξυλοκάστρου το αποτελούν οι: Γεώργιος Ζωγράφος (πάρεδρος), Νικόλαος Αντωνίου, Αθανάσιος Σίδερης.
Τα προϊόντα του χωριού είναι η μαύρη σταφίδα, η σουλτανίνα και το λάδι.
Στους εθνικούς πολέμους έπεσαν υπέρ πατρίδος οι: Δημήτρης Σίδερης και Γεώργιος Αντωνίου το 1913, το 1921 ο Δημήτριος Αθανασίου, το 1941 ο Αποστόλης Κόλλιας και στον εμφύλιο (1947-49) οι Γεώργιος Ζωγράφος, Αθανάσιος Καραχάλιος, λοχαγός και Σπυρίδων Ζωγράφος, υπολοχαγός.
Παλαιές οικογένειες αναφέρονται οι: Κόλλια - Ζωγράφου - Θεοδώρου - Πάνου - Δούρου - Σταματόπουλου - Μαυραγάνη.
Στην απογραφή του 1879 το χωριό είχε (205) κατοίκους, το 1920 (369), το 1940 (479), το 1961 (421), το 1991 (226).