korinthia.net
Δήμος Ξυλοκάστρου

Μέση Συνοικία Τρικάλων

Είναι ένα πανέμορφο χωριό με εξαιρετικό κλίμα και πανοραματική θέα. Ήταν πάντα στη "σκιά" της Άνω συνοικίας, και οι αρχοντικές οικογένειες της Μεσαίας συνοικίας, όπως: Ζούζουλα, Κακριδή, Τσαλδάρη, Ιωάννου, ήταν κατά κάποιο τρόπο αντίπαλες των ισχυρών Νοταραίων, Δασαίων κλπ. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι αυτές οι οικογένειες δεν κατέβηκαν μετά την απελευθέρωση στο Ξυλόκαστρο, αλλά προτίμησαν τη Συκιά.
Την εποχή της Τουρκοκρατίας είχε αναπτυγμένη κτηνοτροφία. Προπολεμικά είχε αρκετό τουρισμό. Το 1935 χτίστηκε το ξενοδοχείο η "Ζήρεια" των αδελφών Πάγκαλου. Το μονοθέσιο σχολείο του χωριού ιδρύθηκε το 1900. Πολιούχος της συνοικίας είναι η "Μεταμόρφωση του Σωτήρος". Στο ναό υπάρχει η εικονα του Προδρόμου, αρίστης τέχνης, την οποία ιστόρησε ο αγιογράφος Πέτρος Βάλβης το 1816. Άλλες εκκλησίες είναι του αγίου Τρύφωνα, το εξωκλήσι του αγίου Ιωάννη και η παμπάλαια μονή της Παναγίας.
Φημισμένο είναι το πανηγύρι του χωριού που γίνεται στις 6 Αυγούστου, γιορτή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Ο χορός και τα τραγούδια αρχίζουν από την παραμονή το βράδυ και κρατάνε όλη την ημέρα της γιορτής μέχρι το πρωί της επομένης.
Για την εμποροπανήγυρι του έτους 1939, η Διοικούσα Επιτροπή της Κοινότητας που την αποτελούσαν οι: Ανδρέας Πάγκαλος, πρόεδρος, Βασίλης Κλωνής, Παναγιώτης Κουμούσης, όρισε τους όρους της δημοπρασίας και τα δικαιώματα της πανηγύρεως.
"Δι έκαστον γωνιαίον παράπηγμα δρχ. 300
Δι έκαστον διάμεσον δρχ. 250
Δι έκαστον Καφενείον δρχ. 300
Δι έκαστον Οινομαγειρείον δρχ. 200
Δι έκαστον Σιδηρουργείον δρχ. 150
Δι έκαστον Φωτογραφείον δρχ. 50
Δι έκαστον Κουρείον δρχ. 50
Δι έκαστον Εμπορικόν δρχ. 150
Δι έκαστον Κρεοπωλείον δρχ. 150
Δι έκαστον Υαλικά δρχ. 150
Δι έκαστον Ακροβάτες-θεατρίνοι δρχ. 50
Δι έκαστον πωλούμενον ζώον 2% επί της αξίας του πωλουμένου. Ελάχιστον όριον προσφοράς δια την μίσθωσιν των δικαιωμάτων τούτων ορίζιε το ποσόν των δρχ. επτά χιλιάδων (7.000).
Έκαστος πλειοδότης υποχρεούται κατά την δημοπρασίαν να καταβάλει δι εγγύησιν το ? του προσφερομένου ποσού. Ο τελευταίος πλειοδότης υποχρεούται αμέσως μετά την δημοπρασίαν να προσάγη φερέγγυον εγγυητήν όστις και θα προσυπογράψη τα πρακτικά".
Η Διοικούσα Επιτροπή επλήρωσε "δι’ ενοίκιον τόπου πανηγύρως εις Αποστόλην Μενούνον 700 δρχ. Δια τον αυτόν σκοπόν εις Χαράλαμπο Πάγκαλο 50 δρχ. Δια μεταφορά ξυλείας, κατασκευών, κατεδαφίσεων εις Δημήτριον Γεωργόπουλον 900 δρχ. Δια ενοίκιον οικίας δια κατάλυμα ανδρών της χωροφυλακής, 150 δρχ. Δια αγορά ξυλείας εις Αναστάσιον Γαβράν, 700 δρχ.".
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η παρακάτω απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής της Κοινότητας Μ.Σ. Τρικάλων, τον Οκτώβριο του 1941, για την κατασκευή τεχνιτής λίμνης στην Ζήρεια.
"Αι τρεις κοινότητες Τρικάλων καθότι έχουσι πολλά φυσικά χαρίσματα, μεγάλην τουριστικήν κίνησιν και πολλούς ευφυείς και εργατικούς κατοίκους, υποφέρουσιν οικονομικώς.
Η κυριωτέρα αιτία της δυσπραγίας ταύτης οφείλεται εις την εντατικήν απασχόλησιν των κατοίκων δια την καλλιέργειαν της σταφίδος, ήτις ενώ απορροφά το πλείστον της δυναμικότητας αυτών, δεν αποδίδει σοβαρόν εισόδημα. Κατά την τελευταία έτη εδόθη κάποια ώθησις προς καλλιέργειαν οπωροφόρων δένδρων και θερινών φρούτων τα οποία ευνοούν εξαιρετικά αι τοπικαί συνθήκαι, αλλά δεν είναι δυνατή η μεγάλη επέκτασις αυτών ελλείψει επαρκών υδάτων αρδεύσεως.
Το ζήτημα τούτο μελετών από ετών ο συμπολίτης μας μηχανικός Βλάσιος Γκουρβέλος, κατέληξεν εις το συμπέρασμα της υποδείξεως κατασκευής τεχνιτής λίμνης δια δύο μικρών φραγμάτων εις τα εξόδους της σημερινής εν Ζήρεια και παρά του κεφαλαρίου μικράς λίμνης "Χελιδόνας", εν η να αποθηκεύονται περί τα 1.500.000 κ.μ. ύδατος, αρκετού δια την άρδευσιν όλων των ήδη ξηρικών εκτάσεων των τριών Κοινοτήτων Τρικάλων, εν συνδιασμώ με την συστηματικήν εκμετάλλευσιν των υπαρχόντων ήδη υδάτων, πηγών και ρευμάτων. Δια το έργον τούτο του οποίου η πραγματικότης μέλλει ν’ αλλάξη άρδην την μορφήν των Τρικάλων, καθίσταται απαραίτητος η ίδρυσις Συνδέσμου των 3 Κοινοτήτων.
Σκοπός του Συνδέσμου, ο οποίος θα έχει την επωνυμίαν "Σύνδεσμος Κοινοτήτων Τρικάλων" και έδρα την Κάτω Συνοικία Τρικάλων. Έσεται η μελέτη, κατασκευή και εκμετάλλευσις τεχνιτής λίμνης δι’ επεκτάσεως της εν Ζήρεια και παρά του κεφαλαρίου υπαρχούσης ξηρολίμνης "Χελιδόνας", δι’ ηλεκτρολογικούς και αρδευτικούς σκοπούς, και γενικότερον η εντατική χρησιμοποίησις πάντων των εν της περιοχής των τριών Κοινοτηκών υδάτων δια πάσαν αυτών χρήσιν, ως και η εκμετάλλευσις έργων συγκοινωνίας, αναδασώσεων, εξωραισμού και προωθήσεως της δενδροκαλλιεργείας.
Πόροι του Συνδέσμου ορίζονται 1) τα εκ του λειβαδίου Ζήρειας ανήκοντα εις εκάστην Κοινότητα δικαιώματα 2) τακτική επιχορήγησις εκάστης Κοινότητας ανάλογος προς τον αριθμόν των οικογενειών αυτών, οριζομένη υπό του Συμβουλίου 3) πάντα τα υπάρχοντα και επιβληθησόμενα αρδευτικά και υδρευτικά μέλη τα οποία θα είναι ίσα κατά στρέμμα και είδος καλλιεργείας και εις τας τρεις Κοινότητας 4) η προσωπική εργασία των κατοίκων 5) τα εκ της εκμεταλλεύσεως των έργων έσοδα και 6) αι εκάστης φύσεως δωρεαί, κληροδοτήματα και επιχορηγήσεις.
Από της ενάρξεως της λειτουργίας του Συνδέσμου και μετά σχετικήν απόφασιν αυτού, πάντα τα δικαιώματα και καθήκοντα των τριών Κοινοτήτων επί της εκάστης φύσεως υδάτων και υδραυλικών έργων, υδραυλικών υπαλλήλων, εργολάβων κ.λ.π. περιέρχονται και αναλαμβάνονται υπό του Συνδέσμου, ο οποίος ρυθμίζει τα της λειτουργίας, χρήσεως και εκμεταλλεύσεως αυτών κατά τρόπον σύγχρονον και αρμονικόν προς επιτυχίαν οικονομίας ύδατος και αποδοτικωτέρας διαθέσεως αυτού".
Η απόφαση αυτή υποβλήθηκε στη Νομαρχία Κορινθίας για την έκδοση του σχετικού διατάγματος και υπογράφεται από τον πρόεδρο της Κοινότητας Μεσαίας Συνοικίας Τρικάλων, Ανδρέα Πάγκαλο και τους κοινοτικούς συμβούλους, Παναγιώτη Κουμούση και Βασίλη Κλωνή.
Από τον φορολογικό κατάλογο Αμέσων Εράνων υπέρ της Κοινότητας των ετών 1939-40 μαθαίνουμε ποιοι κατοικούσαν τότε στη Μεσαία συνοικία. 500 δρχ. πλήρωσαν οι: Βας. Κλωνής - Βας. Λυμπεράκος - Σωτ. Λυμπεράκος. Παν. Κουμούσης - Γεωργ. Κουμούσης - Βας. Κουμούσης - Χρ. Πουγκιάλης - Κων. Μαλαχάτης - Αγγ. Μαλαχάτης - Παν. Μαυραγάννης - Γεωργ. Μαυραγάννης - Κων. Κανέλλος - Νικ. Τσιώτος. 300 δρχ. οι: Δημ. Λάμπρος - Βλ. Μπαζίνης - Μιχ. Κλωνής - Δημ. Γιάννος - Κων. Δηλαράς - Ιωα. Γεωργόπουλος - Κων. Πουγκιάλης - Ιωα. Μαλαχάτης - Αγγ. Μαλαχάτη - Κων. Τσουραπάς. 200 δρχ. οι: Ανδρ. Γκέρκης - Σπ. Πάγκαλος - Θεοχ. Παύλου - Βας. Μαυραγάννης - Ιωα. Μπόνος - Σπ. Λάσκος - Ιωα. Μαυραγάννης - Δημ. Λυμπεράκος - Σταυρ. Κλουτσινιώτης - Σωτ. Δηλαράς. 100 δρχ. οι: Δημ. Βασιλάκος - Γ. Γόγολας - Κ. Γόγολας - Ευαγ. Γιουρούκος - Γεωργ. Γιαννούλης - Δημ. Γκουράσας - Δημ. Γεωργόπουλος - Σπηλ. Κούμαρος - Παν. Γιαννούλης - Παν. Κορδαλής - Ιωα. Κορδαλής - Αντ. Κορδαλής - Χρ. Κορδαλής - Ιωα. Μπουρλιούφας - Δμ. Μπονάτσος - Βλ. Μαυραγάννης - Αποστ. Μενούνος - Σπυρ. Μπαρουξής - Σπ. Μπούρδης - Βας. Μπονάτσος - Δημ. Μαυραγάννης - Αλεξ. Γκουρβέλος - Γεωργ. Γιαλκέτσης - Σπ. Γκινόπουλος - Ηλ. Γκουρβέλος - Κων. Δέμης - Βλας. Δέμης - Κων. Δέμης - Κων. Δουγένης - Χρ. Δεμερούτης - Βλ. Κραββαρίτης - Γεωργ. Κακριδής - Κων. Κλαδούχος - Μαρκ. Καραγιάννης - Νικ. Κλαδούχος - Αποστ. Κούρκαφας - κω. Κούρκαφας - Κων. Κακριδής - Γερ. Κλουτσινιώτης - Σπ. Ματσούκας - Σωτ. Ξένος - Σπ. Πάγκαλος - Παν. Πάγκαλος - Ηλ. Πάγκαλος - Ιωα. Πάγκαλος - Αναστ. Πάγκαλος - Περιανδ. Παπαδήμας - Σπ. Παπαδήμας - Ιωα. Παπαδήμας - Παν. Πέππας - Ανδρ. Πέππας - Αναστ. Παναγιωτούλης - Βας. Παπαδόπουλος - Ανδρ. Παντωνίου - Ιωα. Ρουσσινός - Γεωργ. Π. Ράλλης - Ιωα. Ράλλης - Τάκης Ράλλης - Βασ. Ράλλης - Βλ. Ράλλης - Ανδρ. Ράλλης - Βασ. Σπυρουλόπουλος - Ιωα. Σταματούλης - Αλ. Σταματούλης - Χαρ. Σκαπεντζής - Γιαν. Σταθακοπούλου - Πολυχρ. Σταματούλης - Αντ. Τάρλας - Σπ. Τζίνης - Νικ. Χαρδαλούπας - Γεωργ. Ψαρράκης - Σπυρ. Μπούρδης - Αθ. Πάγκαλος - Χρ. Παπαδόπουλος - Νικ. Σκέντζος - Θεοφ. Σιώκος - Δημ. Χρυσάνθου - Δημ. Ν. Κλαδούχος - Ανδρ. Πάγκαλος - Κων. Πάγκαλος".
Το 1946 ιδρύθηκε γαλακτομικός συνεταιρισμός "Ζήρειας" με 46 μέλη και πρόεδρο τον Νικ. Κορδαλή. Το 1956 ιδρύθηκε και δεύτερος γαλακτομικός συνεταιρισμός με 21 μέλη και πρόεδρο τον Αντ. Κορδαλή.
Για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών υπάρχουν τα ξενοδοχεία: "Ζήρεια" - "Χελιδορέα" - "Μύσαιον".
Ιερείς που λειτούργησαν στην ενορία: Σ. Κουμούσης - Γ. Φραντζής - Γ. Μεντζελόπουλος - Βαρθ. Μαζιώτης - Κ. Μαυρατζάς - Κ. Μπονάτσος - Σεραφ. Ζαφείρης.
Παλαιότεροι πρόεδροι της κοινότητας: Δημ. Βασιλάκος - Βασ. Πάγκαλος - Σπυρ. Δέμης - Γεωργ. Κλωνής - Σπυρ. Μπούρδης - Παν. Ράλλης - Ανδρ. Πάγκαλος - Βασ. Μαυραγάννης - Ματθαίος Γεωργόπουλος - Ευθυμία Κουμούση - Σταύρος Πάγκαλος.
Σήμερα το χωριό το εκπροσωπεί στο δημοτικό συμβούλιο Ξυλοκάστρου ο Κων/νος Κασσόρης (πάρεδρος), Παναγιώτης Μπέλτσος, Βλάσιος Μαυραγάνης.
Στον Μικροσιατικό πόλεμο έπεσαν υπέρ πατρίδος οι Δημήτριος Μπούρδης, Κωστής Μπούρδης και στον Ελληνοϊταλικό οι Δημήτριος Μπαρουξής και ο Συντ/ρχης Γεώργιος Βαγενάς (δολοφονήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου).
Παλαιές οικογένειες του χωριού είναι οι: Φατουρόπουλου ή Φατούρου - Ζούζουλα - Ιωάννου - Τσαλδάρη - Κακριδή - Βαγενά - Κούρκαφα - Γκουρβέλου - Ράλλη - Μαυραγάννη - Μπούρδη - Καμπανέλου - Τάρλα - Λυμπεράκου - Πάγκαλου - Τσοκάρη - Μαλαχάτη - Κουμούση - Μπονάτσου - Δηλαρά - Πουγκιάλη - Ζαχαρή - Μπαρουξή - Δεμερούτη - Κλωνή - Λάμπρου - Ρηγούλη - Γεωργόπουλου - Κάσσιου - Σταματούλη - Σταθακόπουλου κ.ά.
Η ΜΟΝΗ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ
Πότε ιδρύθηκε η μονή είναι άγνωστο, όπως επίσης είναι άγνωστο πότε ιδρύθηκε το ναΰδριο της Παναγίας, το οποίο προυπήρχε του σημερινού μικρού μονοθάλαμου ναού. Η ίδρυση του ναού πρέπει να έγινε γύρω στα 1700. Ίσως ο μητροπολίτης Κορίνθου Γρηγόριος Γ΄ Νοταράς να είναι ο ιδρυτής του, διότι πάνω στα δίπηχα βλέπουμε το όνομά του.
Στις μέρες του Γρηγορίου Γ΄ Νοταρά, η μοή της Παναγίας ορίστηκε ως θερινή έδρα της Μητροπόλεως Κορίνθου και γνώρισε μεγάλη πνευματική και οικονομική δύναμη. Ο ναός της Παναγίας δεν μεταρρυθμίστηκε από τότε που χτίσθηκε. Είναι μονοθάλαμος παραλληλόγραμμος. Το τέμπλο είναι λιθόχτιστο και οι θύρες έχουν στο απάνω μέρος τόξα.
Από μια επιγραφή που υπάρχει πάνω από τη θύρα της εισόδου, μαθαίνουμε ότι "ανιστορήθη ο θείος και πάνσεπτος ναός ούτοςτης υπεραγίας Θεοτόκου δια συνδρομής και δαπάνης πλουσίας των ευσεβών Χριστιανών τη ενορία ταύτη αρχιερατεύοντος του πανηεροτάτου μητροπολίτου κυρίου κυρίου κυρ Ζαχαρίου επιτροπεύοντος δε τη εκκλησία ταύτη Παναγιωτάκης Φατουρόπουλος έτος κοσμοσωτήριον ΑΨΠΔ (1748) εν μινή Ιουλίου Κ’. Δια χειρός Δημητρίου και Παντελέου εκ κώμης και πατρίδας Νεζερού των Καλαβρύτων".
Οι αγιογράφοι του ναού, έδωσαν στις εικόνες την καλλιτεχνική αρχή και τις αισθητικές αντιλήψεις της εποχής εκείνης του πελοποννησιακού εργαστηρίου. Οι τοιχογραφίες διατηρούνται σε άριστη κατάσταση. Ο τοίχος του ναού είναι από πέτρα εγχώρια κατασκευασμένος. Το δάπεδο ήταν στρωμένο με πλάκες της εποχής εκείνης, οι οποίες αντικατεστάθηκαν το 1917. Ο ναός σκεπάζεται με κεραμίδια και το νταβάνι είναι ξύλινο και μεταγενέστερο. Φαίνεται, κατασκευάσθηκε γύρω στα 1880. Στο τέμπλεο, στα θωράκια υπάρχουν τοιχογραφίες, οι οποίες εικονίζουν την Παναγία, που κρατάει στην αγκαλιά της το Χριστό με το μονόγραμμα "ΜΡ ΘΟΥ", το Χριστό με το μονόγραμμα "ΙΣ ΧΣ", ο οποίος με το δεξί του χέρι ευλογεί και στο αριστερό του κρατάει ευαγγέλιο και στο δεξί θωράκιο "ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος", φτερωτός με μαλλιά ατιμέλητα και δερμάτινο ένδυμα. Με το δεξί του χέρι ευλογεί και με το αριστερό του κρατάει την κεφαλή του "επί πίνακι" και σταυρό, στον οποίον είναι περιδιπλωμένη περγαμηνή. Στη δεύτερη σειρά του τέμπλεου, πάνω απ’ τα θωράκια, εικονίζονται οι απόστολοι στη σειρά. Πάνω απ’ την Ιερή Πύλη εικονίζεται ο Χριστός και η Παναγία. Στο μπροστινό τόξο της Ιερής Πύλης υπάρχει η επιγραφή: "πνεύμα ο Θεός και τους προσκυνούντας αυτόν…". Το υπόλοιπο μέρος της επιγραφής είναι κατεστραμμένο. Πάνω απ’ το τόξο σε ευθεία γραμμή υπάρχει η επιγραφή: "Αγαπάτε αλλήλους". Στην τρίτη σειρά, πάνω στο τέμπλεο, υπάρχουν παραστάσεις παρμένες από τη ζωή της Παναγίας και του Χριστού. Όλες αυτές οι τοιχογραφίες έχουν διατηρηθεί καλά. Μέσα στο Ιερό, στην κόγχη, επιβλητική στέκει "Η Πλατυτέρα των Ουρανών" με ανοιχτά τα χέρια για ν’ αγκαλιάσει όλο τον κόσμο. Τα μάτια της έχουν μια χαραχτηριστική έκφραση, η μύτη της είναι στενόμακρη και γενικά στη μορφή της διακρίνεται η μεταγενέστερη βυζαντινή τέχνη. Στο στήθος της στέκει ο μεγαλωμένος πια Χριστός, ο οποίος ευλογεί και κρατάει ευαγγέλιο. Η κόγχη, προτού στηριχθούν οι εξωτερικοί τοίχοι του ναού, είχε πάθει ρωγμές, αλλ’ η κεφαλή της "Πλατυτέρας" διατηρήθηκε άριστα. Στην κόγχη, αριστερά και δεξιά, στο κάτω μέρος, εικονίζονται "ο άγιος Γρηγόριος" και "ο άγιος Διονύσιος ο αρεοπαγίτης", οι οποίοι κρατούν περγαμηνή στα χέρια τους. Στη δεξιά πλευρά, του ιερού, εικονίζονται στην πρώτη σειρά, "ο άγιος Ρωμανός ο μελωδός", "ο άγιος Τίμων", "ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφώρος", "ο άγιος Γρηγόριος ο ακράγοντας". Στη δεύτερη σειρά άνω υπάρχει στρατιά αγγέλων, όχι σε τόση καλή κατάσταση. Στην αριστερή πλευρά, του ιερού, εικονίζεται στην πρώτη σειρά "ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς", "ο άγιος Πέτρος ο αλεξανδρείας". Στην επάνω σειρά άγγελοι σε καλή κατάσταση. Στην πρόθεση εικονίζεται "Η αποκαθίλωσις". Ο Χριστός έχει μπροστά σταυρωμένα τα χέρια και η μορφή του φέρει τα δείγματα της βυζαντινής τέχνης. Στην άλλη κόγχη, που βρίσκεται στη βορεινή πλευρά, εικονίζεται ο "άγιος Στέφανος" με χιτώνα βαρύτιμο, στο χέρι βαστάει θυμιατό και με το αριστερό ευαγγέλιο. Στο Ιερό υπάρχει και μια άλλη φορητή εικόνα της Παναγίας με στέμμα στο κεφάλι και το Χριστό στην αγκαλιά της. Ο κύριος ναός είναι γιομάτος τοιχογραφίες, οι περισσότερες των οποίων διατηρούνται σε καλή κατάσταση. Στην πρώτη σειρά δεξιά του ναού εικονίζονται οι άγιοι Σπυρίδων, Χαράλαμπος, Βλάσιος, Αθανάσιος, Δημήτριος, Θεόδωρος, Συμεών ο Στυλίτης, η αγία Βαρβάρα κ.α. Χαραχτηριστική είναι η τοιχογραφία "η Κοίμηση της Θεοτόκου", η οποία είναι αντίγραφο της αρχαίας φορητής εικόνας της Παναγίας. Στις άνω σειρές, και απ’ τις δύο πλευρές του ναού, εικονίζονται πολλοί άγιοι, οι οποίοι διατηρούνται καλά. Στο πίσω μέρος του ναού υπάρχει μια στενή θολωτή πύλη, η οποία οδηγεί σε θάλαμο, που είναι χτίσμα μεταγενέστερο. Τα μηναία του ναού, τα έχει δωρήσει ο Γρηγόριος Νοταράς στην Παναγία, την εποχή που αρχιεράτευσε στην επισκοπή. Μέσα σε ωρισμένες σελίδες του μηναίου διαβάζουμε μερικές πληροφορίες: "1727 Ιουλίου 1 εμίσεψε ω δεσπότης για την Κωνσταντινούπολη ο θεός να τον κατευοδόση καλά" " 1713 Αυγούστου 6 έγινε πανηγύρι". "1729 Σεπτεμβρίου 27 βουλεύτηκε ο δεσπότης δια να μαζέψη μετάξι και λεπτά" και μια άλλη ημερομηνία "1712 Αυγούστου 8". Στα μηναία υπάρχει και το όνομα Αρσένιος μοναχός. Από τις πληροφορίες αυτές μαθαίνουμε ότι από τότε που ιδρύθηκε το μοναστήρι μέχρι το 1750 περίπου μόναζαν μοναχοί και ότι τα Τρίκαλα έτρεφαν μεταξοσκώληκες.
Η μονή χρειάζεται αναλυτικότερες έρευνες και ιδιαίτερες μελέτες, τόσο της ιστορίας της όσο και της χρονολογικής κατάταξης των τοιχογραφιών και εικόνων, οι οποίες παρουσιάζουν καλλιτεχνικό και αισθητικό ταίριασμα καθώς και βαθύτερες θρησκευτικές φωτοσκιάσεις. Οι αγιογράφοι, εχτός από τους Βάλβηδες, ο ιερομόναχος Ιωάννης από το Άργος, οι Αδελφοί Σκορδίλλη από το Αίγιο, ο Αρβανιτάκης και ο Περλιγγάς ήρθαν στην Παναγία και έδωσαν δείγματα της τέχνης τους, η οποία διακρίνεται από κάποια χαραχτηριστική ιδανικότητα, λεπτογραφία, φυσικότητα, αρμονία και απαράμιλλη ζωντάνια. Την έμπνευσή τους, για την απεικόνιση των αγίων, την παίρνουν, περισσότερο, από τις βιογραφικές σκηνές τους. Προσοχή επίσης δίνουν στο χρωματισμό των αμφίων των δηλ. επιμανίκια, επιγονάτια, περιτραχήλια κλπ. όπου και εκεί διακρίνεται η λεπτότητα της τέχνης των.
Οι δύο πρώτες μοναχές, που επανίδρυσαν τη μονή, ονομάζονταν Ελισάβετ και Λεοντή. Ονόματα μοναχών, που μνημονεύονται μετά από τις δύο αυτές μοναχές μέχρι σήμερα είναι: Ευφροσύνη - Ξακουστή - Πελαγία - Καλλινίκη - Ευθυμία - Πελαγία - Μαρίνα.