korinthia.net
Δήμος Ξυλοκάστρου

Μελίσσι

(Οικισμοί: Μελίσσι, Οικονομικός Συνεταιρισμός Υπαλλήλων ΔΕΗ)

Χωριό που βρίσκεται βορειοδυτικά της Κορίνθου, στα παράλια του Κορινθιακού κόλπου, μεταξύ Κιάτου και Ξυλοκάστρου, σε μέσο υψόμετρο 30 μέτρων, με αξιόλογη τουριστική κίνηση κατά τους θερινούς μήνες. Ανήκει στο Δήμο Ξυλοκάστρου. Έχει 1.100 περίπου κατοίκους, οι οποίοι ασχολούνται με τη γεωργία και τον τουρισμό.
Η Κοινότητα Μελισσίου προήλθε το 1912 από τον δήμο Σικυωνίων με ένα οικισμό. Το 1851 είχε 125 κατοίκους και το 1886 398 κατ.
Την ονομασία την πήρε από τα άγρια μελίσσια τα οποία είχαν τις κυψέλες τους σε βράχο, ανατολικά του ναού του αγίου Κωνσταντίνου, ο οποίος κατεδαφίσθηκε το 1884 κατά την διάνοιξη της σιδηροδρομικής γραμμής.
Την εποχή της Τουρκοκρατίας η περιοχή Μελισσίου ήταν ιδιοκτησία του μπέη της Κορίνθου και της αρχοντικής οικογένειας Ρέντη.
Η μικρή ιστορία του χωριού είναι ταυτισμένη με την οικογένεια Ρέντη η οποία έχει τις ρίζες της στους σταυροφόρους της 3ης σταυροφορίας.
Ο Δημήτριος Ρέντης υπήρξε νοτάριος και φίλος των Καταλανών, κυρίων του Δουκάτου των Αθηνών (1311-1388). Αγωνίστηκε υπέρ αυτών το 1375 κατά του Νερίου Ατσαγιόλι και το 1379 στην Αθήνα κατά των Ναβαραίων. Κλάδο των Ρέντηδων των Αθηνών αποτέλεσε η ομώνυμη οικογένεια της Κορίνθου.
Θεοχαράκης ή Θεοχάρης Ρέντης: προεστός της Πελοποννήσου και Φιλικός (Κόρινθος 1778 - Τρίκαλα 1825). Μέλος της Γερουσίας της Πελοποννήσου (Μάιος 1821). Η ωραιότατη θυγατέρα του Σοφία Ρέντη (1803-1893) υπήρξε αρχικά μνηστή του αρχοντόπουλου Ιωάννη Νοταρά (1805 - 1827) και κατόπιν παντρεύτηκε τον στρατηγό Δημήτριο Καλέργη, αρχηγό της Επαναστάσεως του 1843 και πρεσβευτή.
Αριστείδης Ρέντης: στρατιωτικός και πολιτικός (1815-1858). Γιος του Θεοχαράκη, λοχαγός πυροβολικού, σπούδασε στην Στρατιωτική Σχολή του Μονάχου ως υπότροφος του βασιλιά Όθωνος. Πληρεξούσιος Κορινθίας στην Εθνική Συνέλευση της Γ’ Σεπτεμβρίου 1843. Το 1848 οργάνωσε στάση κατά του Όθωνος. Συνελήφθη και καταδικάστηκε σε θάνατο από το Στρατοδικείο Τρίπολης, αλλά αμνηστεύθηκε.
Θεοχάρης Ρέντης (1825-1895): Γιος του Θεοχαράκη. Πολιτικός, Πληρεξούσιος Κορινθίας στην Β΄ Εθνική Συνέλευση των Αθηνών.
Θεοφάνης Ρέντης (1819-1897): Αξιωματικός. Γιος του Θεοχαράκη.
Κωνσταντίνος Ρέντης (1884-1958): Γιος του Θεοφάνη και της Σοφίας Ράδου. Διδάκτωρ της Νομικής, δικηγόρος, υπάλληλος στον Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο. Μετέσχε στους Βαλκανικούς Πολέμους 1912-1913 και διετέλεσε Γενικός Γραμματέας της Επαναστατικής Επιτροπής Βορείου Ηπείρου υπό τον Χριστάκη Ζωγράφο. Υπηρέτησε ως διπλωματικός εκπρόσωπος της Ελλάδος στο Μαυροβούνιο. Πληρεξούσιος της Κορινθίας στην Δ’ Συντακτική Συνέλευση (1923), βουλευτής από το 1946 έως το 1951. Διετέλεσε υπουργός Δικαιοσύνης, Εξωτερικών, Στρατιωτικών, Δημόσιας Τάξεως, Εθνικής Αμύνης, Εσωτερικών.
Προσωρινός αντιπρόεδρος της κυβέρνησης (1948). Διετέλεσε επίσης αντιπρόσωπος της Ελλάδος στην Συνέλευση της Κοινωνίας των Εθνών (1925).
Θεοχάρης Ρέντης (1925-199 ): πολιτικός μηχανικός. Γιος του Κωνσταντίνου. Ως πολιτικός μηχανικός ειδικεύτηκε στα υδραυλικά, εγγειοβελτιωτικά και υδροηλεκτρικά έργα. Εργάστηκε κατά περιόδους σε μεγάλες εταιρείες μελετών και κατασκευών. Βουλευτής Κορινθίας (Ε.Κ.) 1961-1963, 1963-1964 (από το 1966 στο ΦΙΔΗΚ), 1964-1967, (Ν.Δ.) 1974-1981). Υφυπουργός Προεδρίας (1965), υφυπουργός Εξωτερικών (1966), υφυπουργός Δημοσίων Έργων (1977), υφυπουργός Εξωτερικών (1980), πρόεδρος του Δ.Σ. του Ο.Σ.Ε. (1990).
Το 1833, ληστές, λήστεψαν στη θέση "Μελίσσι" τον Γεώργιο Νοταρά και την οικογένειά του και προσπάθησαν να τον σκοτώσουν, όταν ταξίδευε από τα Τρίκαλα στην Κόρινθο.
Το 1874 ο περιηγητής Λουδοβίκος Σαλβατόρ αναφέρει για το Μελίσσι:
"…. Η αμμώδης παραλία προβάλλει σε δύο μύτικες όπου συναντά κανείς λίγες χωμάτινες και κροκαλοπαγείς μάζες. Στο τέλος των απότομων πλευρών και στην τελευταία παραφυάδα, βρίσκεται το χωριό Μελίσσι, με περίπου 50 σπίτια ανάμεσα σε πολυάριθμα κυπαρίσσια, ορατό από μακριά. Η εξωτερική ομάδα κυπαρισσιών περιβάλλει το εκκλησάκι του αγίου Δημητρίου, που δεσπόζει επάνω σε ασβεστολιθικούς βράχους και του οποίου το προσκυνητάρι βλέπουμε απέναντι στην παραλία. Όχι μακριά από την εκκλησία είναι μερικές αποθήκες για κορινθιακή σταφίδα, περιβαλλόμενες από μουριές και κλαίουσες. Από εδώ και πέρα, το κάτω σκαλί της απότομης όχθης γίνεται ηπιότερο. Το επάνω περιλαμβάνει και ένα δεύτερο, τα ίχνη του οποίου μπορεί κανένας να διακρίνει την κοιλάδα του Ξυλοκάστρου. Στην παραλία προβάλλει ένας αποστρογγυλωμένος μύτικας με ένα πηγάδι, όχι μακριά από την θάλασσα, μπροστά από το οποίο περνάει ο δρόμος".
Το Μελίσσι στην απογραφή του 1879 είχε (398) κατοίκους, το 1907 (596), το 1928 (623), το 1940 (717), το 1951 (742), το 1971 (840), το 1991 (1.108).
Προστάτης του χωριού είναι ο άγιος Δημήτριος. Ο νέος ναός κτίσθηκε το 1971 με πέτρα πελεκητή και είναι βυζαντινού ρυθμού.
Δίπλα στην πόρτα εισόδου υπάρχει μαρμάρινη πλάκα που γράφει:
"ΤΟΝ Θ΄ ΙΕΡΟΝ ΝΑΟΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΕΓΑΛΟΜΑΡΤΥΡΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΤΟΥ ΜΥΡΟΒΛΗΤΟΥ ΣΥΝ ΤΟΙΣ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΟΙΣ ΑΓΙΟΥ ΑΧΙΛΛΕΙΟΥ ΝΟΤΙΩΣ ΑΓΙΟΥ ΝΕΣΤΟΡΟΣ ΒΟΡΕΙΩΣ ΚΑΙ ΑΓΙΑΣ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑΣ ΚΑΤΩΘΕΝ"
ΚΑΘΗΓΙΑΣΑΝ
Ο ΚΟΡΙΝΘΟΥ
ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ
Ο ΝΕΑΣ ΖΗΛΑΝΔΙΑΣ
ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ
Ο ΦΙΛΙΠΠΩΝ ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ
ΤΗ 12 ΙΟΥΛΙΟΥ ΣΩΤΗΡΙΟΥ ΕΤΟΥΣ 1981
Σαν ευεργέται του ναού αναφέρονται οι:
Παναγούλα Κούτρου - Δημήτριος Αποστολίδης - Ανδρέας Σταυρόπουλος - Ευριδίκη Κασκαρά - Ελένη Κόττα - Μαργαρίτα Αποστολίδου - Μαρία Βόγλη - Δημήτριος Κουτίβας.
Υπάρχουν τα εξωκκλήσια, της αγίας Μαρίνας, όπου ευρίσκεται και το νεκροταφείο του χωριού, του αγίου Ανδρέα και του Ιωάννη του Προδρόμου που χτίστηκε με δαπάνες του Μιχαήλ Δημόπουλου.
Ιερείς που λειτούργησαν ήσαν οι: Κώστας Ντόμαλης - Παπα-Σκανδάλης - Παπα-Ρουμπάνης - Χρήστος Μακρής- Παναγιώτης Τζιράχης - Γιώργος Σταματούλης.
Πρόεδροι που υπηρέτησαν στην κοινότητα ήσαν οι:
Θεοφάνης Ζένιος - Παναγιώτης Τριάντας - Σεραφείμ Καφτάνης - Γεράσιμος Ζένιος - Χρήστος Κλουτσινιώτης - Ιωάννης Λιακόπουλος - Ιωάννης Ντόμαλης - Ηλίας Χίνος.
Σήμερα το χωριό εκπροσωπείται στο δήμο Ξυλοκάστρου από το τοπικό Συμβούλιο που το αποτελούν οι: Ευαγγελία Κλημέτζου (δημοτική σύμβουλος), Γεώργιος Καφτάνης, Θεμιστοκλής Αθανασούλης, Κων/νος Παπακωνσταντίννου, Αθανάσιος Αντωνόπουλος.
Παλιές οικογένειες του χωριού είναι οι: Σούρλου - Μαλιαρού - Ζένιου - Νικολάου - Αδραχτά - Σωτηρόπουλου - Τριάντου - Σμυρναίου - Κουτίβα - Αναγνωστόπουλου - Καφτάνη κ.ά.
Το Μελίσσι έχει εύφορα εδάφη και οι κάτοικοι καλλιεργούν εσπεριδοειδή, ελιές, βαρικοκιές και αμπελοειδή.
Στον ελληνοιταλικό πόλεμο το 1940 έπεσαν υπέρ πατρίδος οι Βασίλης Δεκλερής, Κων/νος Κωστόπουλος και το 1949 ο Δημήτρης Δημόπουλος.
ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΑΡΡΟΣ
Ένας ξεχασμένος μεγάλος ζωγράφος από το Μελίσσι.
Στο Μελίσσι γεννήθηκε (1887) και έζησε τα παιδικά του χρόνια ο Βασίλης Μάρρος, ένας μεγάλος έλληνας ζωγράφος της διασποράς.
Από το Άνω Μελίσσι, ο Μάρρος βρέθηκε μόνος, το 1913, στο Σαν Φρανσίσκο της Καλιφόρνιας, σε ηλικία μόλις 16 ετών. Το τόλμημα, ακραίο για την εποχή, πήγαζε από το όραμα να γίνει καλλιτέχνης, όνειρο που κυνήγησε με συνέπεια σε όλη του τη ζωή.
Τον συναντάμε ξανά το 1921 στη Νέα Υόρκη, ως υπότροφο σε μια από τις καλύτερες Σχολές Τέχνης, το "Art Student’s League", και από εκεί στο Παρίσι φοιτητή στην Academie Moderne. Η μοναδική επαφή με την Ελλάδα επισημαίνεται το 1930 όταν επιστρέφει στο χωριό του όπου παραμένει ένα χρόνο για να επισκεφθεί στη συνέχεια την Ιταλία των φουτουριστών, πριν ξαναεγκαταστασθεί στη Νέα Υόρκη. Είναι η περίοδος που ο Μάρρος δραστηριοποιείται έντονα και ως ηθοποιός, παίζοντας πρωταγωνιστικούς ρόλους στο θεατρικό θίασο "Νέον Θέατρον" που ανεβάζει έργα συχνά επαναστατικά - για τον ελληνισμό - σε διάφορες πολιτείες, σε χοροεσπερίδες, οργανωμένες κυρίως από την ομογενειακή οργάνωση "Ελληνικός Εργατικός Εκπαιδευτικός Σύνδεσμος Σπάρτακος".
Τη δεκαετία του ’30, το συντηρητικό εικαστικό ύφος και ο ρεαλισμός θριάμβευαν στην Αμερική. Ο μοντερνισμός στη Νέα Υόρκη είναι υποτονικός. Ο Μάρρος φιλοτεχνεί μια σειρά εξαίσιων παραστατικών έργων, εμποτισμένων με έντονη μεταφυσικότητα, που αποποιούνται την περιγραφική λεπτομέρεια και οικειοποιούνται μια ελεύθερη εξπρεσιονιστική γραφή. Απεικονίζουν κυρίως βιομηχανικά, αγροτικά και αστικά τοπία καθώς και επίκαιρα για την εποχή κοινωνικοπολιτικά θέματα, τα οποία απηχούν τις φιλελεύθερες, αριστερές αλλά και ανθρωπιστικές απόψεις του. Αρκετοί από τους πίνακές του φέρουν τίτλους οι οποίοι προδίδουν τη νοσταλγία του καλλιτέχνη για την Ελλάδα και ειδικά για τη ζωή στα χωριά ("Έλληνας βοσκός" - "ελληνίδα με φορεσιά διακοπών" κ.α).
Ο Βασίλης Μάρρος πέθανε το 1954 στην Νέα Υόρκη. Σήμερα οι πίνακές του υπάρχουν στα μεγαλύτερα μουσεία του κόσμου και σε ιδιωτικές συλλογές.