korinthia.net
Δήμος Σικυωνίων

Κρυονέρι

Χωριό που βρίσκεται νότια του Κιάτου. Έχει 1.000 περίπου κατοίκους. Το όνομα Κρυονέρι το πήρε το 1954. Νωρίτερα ονομαζόταν Μάτσανι. Ανήκει στο Δήμο Σικυωνίων. Σε απόσταση 4 χλμ. Από το Κρυονέρι, σε υψόμετρο 900 μ. Βρίσκεται η Ι. Μ. Λέχοβας. Το χωριό υπήρχε κατά την επανάσταση του 1821. Αυτό επιβεβαιώνεται από ένα αντιμήσιο ενός ναού του χωριού όπου αναγράφεται ότι ο ναός εγκαινιάσθηκε το 1821. Το Κρυονέρι συμμετείχε ενεργά στον αγώνα του 1821 για την αποτίναξη του Τούρκικου ζυγού. Ο Κολοκοτρώνης, μαζί με τον υπουργό των Στρατιωτικών Λόντο, ήρθε στο Σούλι και όρισε ως αρχηγό της ομάδας του Κρυονερίου τον Στεργιόπουλο. Το έγγραφο του διορισμού του Στεργιόπουλου σώζεται μέχρι σήμερα. Μετά την επανάσταση, φεύγοντας οι Μπεκήρ Αγάς και Ντελή Αγάς, που είχαν στη δικαιοδοσία τους όλη την περιοχή, άφησαν ορισμένα συμβόλαια, κυτάπια, που έδειχναν σε ποιον Έλληνα ανήκει η κάθε τοποθεσία, πώς ποτίζονται τα κτήματα κ.ά. Αυτά τα κυτάπια είχαν ισχύ μέχρι τελευταία που η κοινότητα αύξησε τις ποσότητες νερού με γεωτρήσεις. Τότε καταργήθηκαν τα κυτάπια. Τα πρώτα νερά ήρθαν από τις πηγές του Μελισκλία ποταμού. Μέχρι το 1957 η ύδρευση των κατοίκων γινόταν από τις βρύσες και τις πηγές και ήταν μεγάλη η ταλαιπωρία των κατοίκων, κυρίως των γυναικών, που κουβαλούσαν το νερό σε βαρέλια ή στάμνες. Κύρια ασχολία των κατοίκων ήταν και είναι η γεωργία. Μέχρι το 1902 όργωναν με βόδια. Τα πρώτα μουλάρια τα έφεραν από τη Ναύπακτο ο Χρήστος Πούλος, ο Αγγελής Παπαθανασίου και ο Γρηγόρης Παπανικολάου. Μέχρι το 1912 οι άνδρες φορούσαν φουστανέλες και οι γυναίκες βλάχικα μισοφόρια, σεγκούνες, κεντητές ποδιές και μεταξωτά μαντήλια. Ο τελευταίος φουστανελοφόρος ήταν ο Αλέξιος Παππάς που πέθανε το 1968 σε ηλικία 96 ετών. Τα πρώτα ευρωπαϊκά κοστούμια εμφανίσθηκαν στο χωριό από τους ελληνοαμερικανούς μετανάστες που ήρθαν να πολεμήσουν στον πόλεμο του 1912. Οι ιερείς μέχρι το 1928 φορούσαν την τσιάκα. Ο πρώτος αυτοκινητόδρομος που συνέδεε το χωριό με το Κιάτο κατασκευάστηκε το 1957 και ο ηλεκτρισμός ήρθε στο χωριό στις 29 Δεκεμβρίου 1962. Ο καθεδρικός ναός της Αγίας Τριάδας είναι βασιλικού ρυθμού και κατασκευάστηκε το 1880. Στο χωριό υπάρχουν Νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο και Γυμνάσιο. Νοτιοδυτικά του χωριού, σε υψόμετρο 1.000 περίπου μέτρων, υπάρχει ο Αστρονομικός Σταθμός Κρυονερίου. Ο σταθμός αυτός ιδρύθηκε το 1973 και το 1975 εγκαταστάθηκε το κατοπτρικό τηλεσκόπιο των 123 cm κατασκευής Grubb Parsons με το οποίο εκτελούνται όλα τα προγράμματα νυκτερινής αστρονομίας και είναι ένα από τα μεγαλύτερα των Βαλκανίων. Ο σταθμός διαθέτει ξενώνα όπου φιλοξενούνται Έλληνες και ξένοι αστρονόμοι που εργάζονται στο τηλεσκόπιο. Υπάρχει επίσης και ένας θάλαμος κενού για αλουμίνωση κατόπτρων.