korinthia.net
Τουριστικές Διαδρομές

Ξυλόκαστρο, Ζήρεια

Νότια του Κορινθιακού κόλπου δεσπόζει με τη παρουσία της μία από τις ομορφότερες και σημαντικότερες πόλεις της Πελοποννήσου, το Ξυλόκαστρο, έδρα του ομώνυμου Δήμου.
Η πόλη, που το 1919 ορίστηκε ως τόπος θερινής διαμονής των ξένων φιλοξενούμενων της τότε κυβέρνησης, είναι σήμερα τουριστικός προορισμός για χιλιάδες επισκέπτες που έρχονται για να χαρούν τις βραβευμένες με "Γαλάζιες Σημαίες" ακτές αλλά και να απολαύσουν το φημισμένο "Πευκιά", το μοναδικό προστατευόμενο παραλιακό πευκοδάσος. Η άριστη τουριστική υποδομή αλλά και οι πολλές σημαντικές εκδηλώσεις, όπως το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Beach Volley, καθιστούν το Ξυλόκαστρο ιδιαίτερα ελκυστικό, για Έλληνες και ξένους επισκέπτες.
Από τους μεγαλύτερους σε έκταση Δήμους της Ελλάδας, στα όριά του συνυπάρχουν τα δαντελένια ακρογιάλια του Κορινθιακού βόρεια και το υψηλότερο βουνό του Νομού, η Κυλλήνη, νότια. Είναι χαρακτηριστική η σπάνια ποικιλομορφία του Δήμου που του χαρίζουν τα ορεινά, ημιορεινά και παραθαλάσσια γραφικά χωριά, οι παραδοσιακές εκκλησίες και μονές, τα πανέμορφα δάση και οι μαγευτικές ακρογιαλιές. Η οικονομία της περιοχής είναι ποικιλόμορφη. Η βόρεια ζώνη του Δήμου με κέντρο το Ξυλόκαστρο παρουσιάζει έντονη τουριστική και εμπορική δραστηριότητα, ενώ στη νότια ζώνη οι κάτοικοι ασχολούνται κυρίως με αγροτικές καλλιέργειες. Τα Τρικαλοχώρια και το όρος της Κυλλήνης προσθέτουν τουριστικό ενδιαφέρον.

ΞΥΛΟΚΑΣΤΡΟ
Ανατρέχοντας στις αρχαίες πηγές μαθαίνουμε ότι ανάμεσα στο Ξυλόκαστρο και τα Τρίκαλα βρισκόταν η αρχαία Πελλήνη, στην περιοχή που και σήμερα βρίσκεται το ομώνυμο χωριό. Το κάστρο που δέσποζε στη δυτική Κορινθία ήταν αναμφίβολα του Ξυλοκάστρου. Σήμερα υπάρχει μόνο ως ανάμνηση στο όνομα της σημερινής πόλης. Το κάστρο χτίστηκε την εποχή της Φραγκοκρατίας, περίπου το 1260, ανατολικά του ποταμού Σύθα, πιθανόν στην περιοχή Τσούκα στο Ζεμενό. Είχε οπτική επαφή με τον Ακροκόρινθο και το κάστρο της Πελλήνης, δέσποζε σε ολόκληρη την περιοχή με ορατότητα μεγάλη στον Κορινθιακό κόλπο, προστάτευε την πολίχνη Ζεμενό όπου υπήρχε λατινική επισκοπή και τους γύρω οικισμούς Ville - douce (Βλαντούσια), Στύλια, είχε άμεση σχέση με τη μονή των Κιστερσιανών μοναχών στο Ζάρακα της Στυμφαλίας και κρατούσε σε καταστολή το έντονο σλαβικό στοιχείο που υπήρχε στην περιοχή και ήταν εχθρικό προς τους κατακτητές Φράγκους. Το 1402 καταστράφηκε από σεισμό. Στη συνέχεια το βρίσκουμε στους Ενετικούς καταλόγους των φρουρίων με τις ονομασίες Scilo - castro και Solo - castro, πάντα ανατολικά του Σύθα, έως το 1640. Οι επόμενοι χάρτες (1791) αναφέρουν το Xilo - castro, δυτικά του ποταμού Σύθα, διότι η ονομασία Ξυλόκαστρο περιλάμβανε τους σημερινούς οικισμούς Υψηλά Αλώνια, Μερτικέϊκα, Γεωργαντέϊκα και το χωριό Ρίζα.
Κοντά στο Ξυλόκαστρο, ανάμεσα στα χωριά Καμάρι και Λουτρό εκβάλλει ο χείμαρρος Φόνισσα με το περίφημο φαράγγι της που συγκεντρώνει το ενδιαφέρον ορειβατών και περιπατητών, αφού αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα πεδία διάσχισης του ελλαδικού χώρου. Η κατάβαση του φαραγγιού ξεκινά από το χωριό Κορφιώτισσα και διασχίζει εντυπωσιακούς καταρράκτες και σπηλιές.
Ο Δήμος προσφέρει στον επισκέπτη μοναδικές στιγμές με παραθαλάσσιες και ορεινές διαδρομές μοναδικής ωραιότητας.

ΠΕΥΚΙΑΣ
Ακολουθώντας την παλιά εθνική οδό ανάμεσα στους οικισμούς του Ξυλοκάστρου και της Συκιάς, εκτείνεται ένα φυσικό πευκοδάσος κατά μήκος του Κορινθιακού. Χαλέπιος πεύκη, σχίνο, μυρτιά, λυγαριά, κέδρος, φοινικικό πουρνάρι, αλμυρίκι, αρκουδόβατο, αγριοκάλαμο, κουνούκλα, θυμάρι, αφάνα και άλλα 17 φυτά έχουν αναπτυχθεί στην υφάλμυρη αυτή ζώνη. Συνολικά περιέχονται 83 διαφορετικά είδη χαρακτηρίζοντας τον Πευκιά ένα πολύ καλό βοτανικό κήπο, χαρακτηρισμένο ως Αισθητικό Δάσος.
"Το πράσινο ακρογιάλι της πατρίδας" του Κώστα Καρυωτάκη και πηγή έμπνευσης του Άγγελου Σικελιανού, που το θαυμάσιο σπίτι του ακόμη σώζεται, σχεδόν μέσα στα πεύκα της Συκιάς, θα είναι πάντα η ψυχή του Ξυλοκάστρου.

ΤΡΙΚΑΛΑ
Η πιο ενδιαφέρουσα όμως διαδρομή είναι αυτή που ξεκινά από το Ξυλόκαστρο και ακολουθώντας νότια κατεύθυνση διασχίζει μετά από λίγα χιλιόμετρα το χωριό Ρίζα και, αφήνοντας δεξιά τις διασταυρώσεις για Πελλήνη, συναντά μετά από 22 χλμ. τα Κάτω Τρίκαλα.
Τα Τρίκαλα, κεφαλοχώρι της Κυλλήνης, χτισμένα στα ερείπια του αρχαίου Μυσαίου σήμερα αποτελούνται από τρεις συνοικίες: την Κάτω, τη Μέση και την Άνω. Τα τελευταία χρόνια παρουσιάζουν μεγάλη τουριστική κίνηση χάρις στο θαυμάσιο φυσικό περιβάλλον που προσφέρει το βουνό και τα χωριά του. Υπήρξαν η πατρίδα της οικογένειας των Νοταραίων, των προκρίτων της Κορινθίας, που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στα Ορλωφικά (1770), στην Επανάσταση του 1821 αλλά και στον μετέπειτα εμφύλιο πόλεμο.
Ο Ναός του Αγίου Δημητρίου αξίζει μια επίσκεψη. Χτισμένος το 1697, ξυλόστεγος, με ουρανιά και γυναικωνίτη, εντυπωσιάζει με τις εξπρεσιονιστικού χαρακτήρα τοιχογραφίες 18ου αιώνα.
Στα Άνω Τρίκαλα βρίσκεται ο Άγιος Νικόλαος, 19ου αιώνα, μητρόπολη του χωριού, με τοιχογραφίες του Ν. Σαντοριναίου και αξιόλογες φορητές εικόνες.
Η Μονή Κοιμήσεως της Θεοτόκου στα Μεσαία Τρίκαλα, που χτίστηκε το 1700, είναι εγκαταλελειμμένη σήμερα. Συνεχίζοντας τη διαδρομή από τα Άνω Τρίκαλα, ο δρόμος βγάζει στο ιστορικό μοναστήρι του Αγίου Βλασίου, που η παράδοση το θέλει να χτίζεται γύρω στο 1400, όταν βρέθηκε σε κοντινή Σπηλιά η θαυματουργή εικόνα του Αγίου. Η αυλή της μονής κοσμείται από λουλούδια και δέντρα, ενώ η θέα στην κοιλάδα του Σύθα ποταμού και στα αντικρινά χωριά των Τρικάλων (Μάννα, Στύλια, Παναρίτι) μαγεύει τον επισκέπτη.

ΟΡΟΣ ΚΥΛΛΗΝΗ (ΖΗΡΕΙΑ)
Ο ανηφορικός ασφαλτόδρομος αφήνει πίσω τα χωριά και οικισμούς και οδηγεί στην καρδιά του δεύτερου ψηλότερου βουνού της Πελοποννήσου, στο μεγάλο οροπέδιο της Κυλλήνης ή Ζήρειας και στη χαράδρα της Φλαμπουρίτσας. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από ορεινά μεσογειακά χέρσα εδάφη με ακανθώδεις θάμνους, απόκρημνα βράχια, σπήλαια, δάση πλατάνου και κωνοφόρων και εξαιρετικά πλούσια χλωρίδα με 100 είδη φυτών μερικά από τα οποία ενδημούν στο βουνό.
Αριστερά προς το οροπέδιο βρίσκεται το μεγάλο ορειβατικό καταφύγιο του βουνού και λίγο πιο νότια ένα μικρότερο. Ο χώρος είναι ιδανικός για τους λάτρεις της πεζοπορίας, αφού ένα μεγάλο δίκτυο μονοπατιών οδηγεί είτε προς την κοιλάδα της Φλαμπουρίτσας, ένα μοναδικό βιότοπο, που αποτελεί τον πυρήνα της ευρύτερης περιοχής, ενταγμένης στο δίκτυο NATURA 2000, είτε προς τη λίμνη του Δασίου με τα υπέροχα λιβάδια με αγριολούλουδα, είτε προς την Ψηλή Κορφή του βουνού στα 2.374 μ. από όπου η θέα είναι ορατή από τον Ταΰγετο μέχρι τον Όλυμπο. Από το καταφύγιο, ένα άλλο μονοπάτι οδηγεί στο σπήλαιο του Ερμή, δυτικά της Φλαμπουρίτσας, που ξεχωρίζει για το βάθος του και για τους θαλάμους με πολλούς και πολύχρωμους σταλακτίτες. Εδώ, σύμφωνα με τη μυθολογία, γεννήθηκε ο ψυχοπομπός Ερμής από τη Νύμφη Μαία. Η κατάβαση στο σπήλαιο απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και ο ειδικός εξοπλισμός θεωρείται χρήσιμος. Οι πλαγιές που αναπτύσσονται πάνω από το μικρό καταφύγιο και μέχρι την κορυφή του βουνού προσφέρονται για ορειβατικό σκι, κάτι που εκμεταλλεύονται οι κατά καιρούς επισκέπτες - ορειβάτες, απολαμβάνοντας το χιόνι μέχρι το τέλος του Απριλίου. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ανάβαση από το χωριό Μάννα προς τις απόκρημνες κορυφές της Μικρής Ζήρειας στα 2.127 μ.
Οι πολλοί δασικοί δρόμοι στο βουνό δίνουν τη δυνατότητα στον επισκέπτη να γνωρίσει κάθε σημείο, με εξέχουσα τη διαδρομή που διασχίζει το οροπέδιο και οδηγεί στη Γκούρα, μέσα από ένα πλούσιο ελατοδάσος, στα λιβάδια του οποίου ζουν ημιάγρια άλογα.
Τα χωριά του Ξυλοκάστρου προσφέρουν όλα όσα θέλει να χαρεί το ανθρώπινο μάτι: Ποικιλόμορφα τοπία, Ιστορικά μνημεία, αλλά και αμέριστη φιλοξενία όλων των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής.